Hoogsensitiviteit: pure quatsch…of toch niet?!

Hoogsensitiviteit, bestaat het nu wel of niet? En als het bestaat, gaat het dan niet gewoon om een “zwakke” karaktereigenschap? Zijn dat dan niet gewoon die mensen die alles veel te persoonlijk opnemen en zich veel te veel aantrekken? Ligt het niet aan ‘de nieuwe generatie’, de generatie Z, die teveel verwend wordt en hierdoor niets meer aankan?

Klinisch psychologe Elke Van Hoof, professor aan de Vrije Universiteit Brussel, is duidelijk: hoogsensitiviteit bestaat wel degelijk!

Geen filter bij informatieverwerking

Via onze ogen, oren, neus, huid en mond komen er continu prikkels binnen. Beelden, geluiden, geuren, smaken,… worden allemaal geregistreerd en omgezet in signalen die naar de hersenen worden gestuurd. Daar worden ze verwerkt en wordt er vervolgens een antwoord geformuleerd zodat we adequaat kunnen reageren op onze omgeving. Bij een niet-HSP’er zit er een filter in het informatieverwerkingssysteem in de hersenen. Afhankelijk van welke activiteit hij uitvoert, beslist de filter welke informatie er binnenkomt. Die gefilterde informatie wordt dan verwerkt. Een HSP’er heeft die filter niet. Alle prikkels komen continu binnen.

Hersenen functioneren anders

Dit continue binnenkomen van prikkels is letterlijk te zien wanneer men kijkt naar de hersenen van HSP’ers onder de fMRI-scanner: tijdens opdrachten gaan hun hersenen in meer gebieden oplichten dan die van een niet-HSP’er. Hun hersenen functioneren dus objectief anders. We spreken hierbij van diepgaande verwerking.

Nadelen: overprikkeling en alles veel persoonlijker opnemen

Moeten we HSP dan als een ziekte zien? Is het een syndroom waarvan je het juk levenslang moet torsen? Nee. HSP is een aangeboren karaktereigenschap die inderdaad gevolgen met zich meebrengt. Het mogelijke nadeel is overprikkeling en het risico om alles veel persoonlijker op te nemen. Er komen veel meer prikkels binnen dus je hebt ook meer recuperatietijd nodig om alles te verwerken. Doe je dit niet, dan kan je sneller last krijgen van stress-gerelateerde klachten (zoals burn-out).

Voordelen: creatiever van aard, oppikken non-verbale signalen, sneller herkennen van patronen, …

HSP is echter slechts één karaktereigenschap terwijl de persoonlijkheid van een mens uit veel meer dan dat ene facet bestaat. De mate waarin HSP je parten speelt, wordt beïnvloed door je andere persoonlijkheidskenmerken, als ook de manier waarop je uitdagingen aangaat in je leven. Als er veel meer binnenkomt, heb je immers ook meer informatie om mee aan de slag te gaan en dit kan ook heel positief zijn. HSP’ers zijn daardoor bijvoorbeeld dikwijls creatiever, pikken meer non-verbale signalen op, zien sneller patronen,…

De uitdaging is dus om HSP niet als een probleem of zwakte te aanzien maar je bewust te worden van deze persoonlijkheidseigenschap, er naar te luisteren en er gebruik van te leren maken. Eenvoudig? Nee, voor de meesten niet maar hé…J.R.R. Tolkien zei het zo schoon: “Little by little, one travels far”.

Ben jij HSP? Test jezelf

Ontdek of je hoogsensitief bent of niet met het invullen van de HSP test op hoogsensitief.nl
De test is gebaseerd op de vragen van Dr. Elaine Aron, de grondlegger van hoogsenstivititeit.
Lees de boeken van Dr. Esther Bergsma van hoogsensitief.nl of Dr. Elaine Aron om jezelf beter te begrijpen als je hoogsensitief blijkt te zijn. In België is Prof Elke Van Hoof zeer actief bezig met klinisch onderzoek en het bewust maken van de maatschappij van de aangeboren karaktereigenschap hoogsensitiviteit.

Silke Stalpaert
Huis -en sportarts bij Dr. Silke Stalpaert